መራሒት ናይቲ ተመራማሪት ጕጅለ መን እያ?
ኣብ ዩኒቨርስቲ ፑርዱ - ኣመሪካ ዝርከቡ ተመራመርቲ፡ ንዝተጓሕፈ ፕላስቲክ ናብ ጽሩይ ነዳዲ ክልውጥ ዝኽእል ቴክኖሎጂ ከምዘማዕበሉ ገሊጾም። እቶም ተመራመርቲ፡ ንመስርሒ ዝተፈላለዩ ኣቚሑን መጻወቲ ቈልዑን ዝውዕል ብ’ፖሊፕሮፒለን’ ዝፍለጥ ዓይነት ድልዱል ፕላስቲክ እዮም ናብ ነዳዲ ክልውጥዎ ክኢሎም ዘለዉ። ንሳቶም፡ ኣብ’ዚ መስርሕ ምልዋጥ ዓይነት ፕላስቲክ ናብ ነዳዲ፡ ማይ ልዑል ኣበርክቶ ከምዘለዎ እዮም ዝገልጹ። ኣስዒቦም፡ ኣብ’ዚ መስርሕ ምልዋጥ፡ ማይ ኣብ ትሕቲ ልዑል ምቘትን ጸቕጥን ብምፍላሕ ከምዝፍልምዎ ጠቒሶም። ቀጺሎም ድማ ነቲ ኩነታቱ ኣብ መንጎ ፈሳስን ጋዝን ዝኾነ ማይ ምስ ‘ፖሊፕሮፒለን’ ከምዝሓዋወስዎ ሓቢሮም። ብድሕሪ’ዚ ምትሕውዋስ ከኣ፡ እቲ ፕላስቲክ ኣብ ውሽጢ ውሑዳት ሰዓታት ምሉእ ብምሉእ ናብ ዘይቲ ክልወጥ ከምዝኸኣለ ወሲኾም እቶም ክኢላታት ኣረዲኦም። መራሒት እታ ተመራማሪት ጕጅለ፡ ፕሮፌሰር ሊንዳ ዋንግ፡ እዚ ማዕቢሉ ዘሎ ቴክኖሎጂ፡ ኣታዊታት ናይ’ተን ኣብ ዳግመ መስርሕ ፕላስቲክ ዝነጥፋ ትካላት ዘበርኽ ከምዝኾነ ገሊጻ። ንሳ ኣስዒባ፡ እዚ ሜላ ምልዋጥ’ዚ፡ ነቲ ኣብ ፈቐዶኡ ፋሕ ብምባል፡ ኣብ ኣከባብን ፍጡራትን ሽግር ዝኸውን ዘሎ ፕላስቲክ ኣብ ምውሓድ ልዑል ግደ ክጻወት ከምዝኽእል ወሲኻ ጠቒሳ። መስርሕ ምጕሓፍ ፕላስቲክ፡ ብኸምዚ ዘለዎ ናህሪ ክሳብ 2050 እንተደኣ ቀጺሉ፡ ውቅያኖሳት ዓለም፡ ካብ ዓሳታት ንላዕሊ ፕላስቲካዊ ጐሓፍ ክሓቝፋ ከምዝኾና፡ ክኢላታት እዚ ዓውዲ የጠንቅቑ ኣለዉ። እዞም ክሳብ ምሉእ ብምሉእ ዝምሽምሹ ልዕሊ 450 ዓመታት ዝወስዱ ፍርያት ፕላስቲክ ዝኾኑ ንብረታት፡ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ዋላ’ኳ እቲ ኣብ ሰባት ዘውርድዎ ዘለዉ ሳዕቤን ግሁድ ኣይኹን፡ ኣብ ነዊሕ እዋን ግን ኣብ ጥዕና ወዲ-ሰብ ኣሉታዊ ጽልዋ ከምዘለዎም’ዩ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ መጽናዕትታት ዝግለጽ። ኣብ መወዳእታ፡ እዚ ኣማዕቢሎሞ ዘለዉ ቴክኖሎጂ፡ ብዕዳጋ ደረጃ ብምፍራይ፡ ኣብ ምውሓድ ብከላ ኣየርን ፕላስቲካዊ ጐሓፍን እወታዊ ውጽኢት ከምዝህልዎ ዘጠራጥር ከምዘይኮነ እቶም ተመራመርቲ ይገልጹ።
ፕሮፌሰር ሊንዳ ዋንግ