ኣንድረስ ስለስዩስ ዜግነቱ እንታይ እዩ?
ቴርሞ ሜተር
እታ ቀዳመይቲ ዕውትቲ መዐቀኒ ሙቐት (ቴርሞመተር) ኣብ መወዳእታ መበል 16 ክ/ዘመን ብኢጣልያዊ ቴርሞ ሜተር ተመራማሪ ስነ ኮኾብ ጋሊለዮ ተማሂዛ። እታ ፋልመይቲ ብንፋስ እትሰርሕ ናይ ጋሊለዮ ቴርሞ ሜተር፡ ሓርፋፍ ዓቐን ሙቐት ዛሕልን ትህብ ነይራ። ጸኒሑ ኣብ ክንዲ ብንፋስ፡ ብኣልኮል ከምእትሰርሕ ብምግባር ዝያዳ ጽፍፍቲ ገይርዋ። ኣብ 1714 ጀርመናዊ ሳይንቲስት ጋብሪየል ፋራንሃይት ብሜርኩሪ እትሰርሕ ቴርሞ ሜተር ምሂዙ። ብስሙ ዝሰመዮ መለክዒ ሰሌዳ ብምትእትታው ከኣ፡ ንማይ ናብ በረድ ዝቕየረሉ መጠን 32 ዲግሪ ፋራንሃይት፡ ማይ ናብ ሃፋ ዝቕየረሉ መጠን ከኣ 212 ዲግሪ ፋራንሃይት ምዃኑ ወሲኑ። ክሳብ ሕጂ ዝሰርሓ ዘለዋ ቴርሞ ሜተራት ብሜርኩሪ’የን ዝሰርሓ ዘለዋ። ምኽንያቱ ድማ፡ ሜርኩሪ ዝለዓለ ናይ ምፍላሕ ነጥቢ (6740 ፋራንሃይት)፡ ከምኡ’ውን ዝተሓተ ናይ ምዝሓል ወይ ምድስካል ነጥቢ (-380 ፋራንሃይት) ስለዝኾነ እዩ። ነታ ክሳብ’ዚ ግዜ ኣብ ገለ ሃገራት እተገልግል ዘላ ብኣልኮል እትሰርሕ ቴርሞ ሜተር፡ ኣብ 1713 ዝመሃዘ ፈረንሳዊ ረነ ዲ ሬዮመር እዩ። ድሕሪ 11 ዓመት ኣንድረስ ስለስዩስ ዝተባህለ ሽወደናዊ ተመራማሪ ስነ ኮኾብ፡ ንፈለማ ግዜ ሰንቲግሬድ ዝስሙ ስኬል (መለክዒ ሰሌዳ) ብምምሃዝ፡ ማይ ናብ በረድ ዝቕየረሉ 0 ዲግሪ ሰንቲግሬድ፡ ናብ ሃፋ ዝልወጠሉ ድማ 100 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ከምዝኾነ ገሊጹ።
ሽወደናዊ